Alabaster is een prachtig natuurlijk materiaal, maar het vraagt net iets andere zorg dan glas of keramiek. Het goede nieuws: de regels zijn kort en makkelijk te onthouden. Het komt allemaal voort uit twee eigenschappen van de steen, en als je die eenmaal begrijpt, hoef je de rest niet uit je hoofd te leren.
Waarom alabaster andere zorg vraagt
Twee dingen bepalen alles:
- Alabaster is zacht. Op de hardheidsschaal van Mohs zit het rond de 2 tot 3, tegenover 3 tot 4 voor marmer en 6 tot 7 voor graniet. Het is dus gevoeliger voor krassen en stoten dan de meeste natuursteen.
- Alabaster is poreus. De steen is opgebouwd uit afzettingslaagjes en neemt vocht op. Wat erin trekt, komt er niet zomaar weer uit.
Meer over hoe de steen ontstaat en waarom hij zo zacht is, lees je in wat is alabaster (albast)? Alles over de natuursteen.
Regel 1: gebruik geen water
Dit is de belangrijkste regel en tegelijk de regel waar het het vaakst misgaat, want bij de meeste woonaccessoires is een vochtig doekje juist de standaard.
Bij alabaster niet. De steen zuigt vocht op, en dat geeft doffe plekken, kringen en soms een blijvende verkleuring. Bij zuren gaat het nog sneller: schoonmaakazijn, citroensap en de meeste kalkverwijderaars tasten het oppervlak chemisch aan en maken de polijstlaag mat. Dat is niet te herstellen.
Reinig je alabaster dus alleen met een droge doek. Een zachte, pluisvrije doek is ideaal. Voor de binnenkant en de rand werkt een droge, zachte kwast prettiger dan een doek, omdat je daar beter in de holling komt.
Wat je vooral niet doet
- Geen water, ook niet "even snel" met een vochtig doekje.
- Geen allesreiniger, glasreiniger of zeep.
- Geen azijn, citroen of kalkverwijderaar.
- Geen schuursponsje of microvezeldoek met schuurwerking.
- Nooit in de vaatwasser.
- Geen olie, was of politoer, want die trekken in de poreuze steen en geven vlekken.
Regel 2: gebruik elektrische waxinelichtjes
Wij adviseren consequent elektrische of LED-waxinelichtjes, en dat is geen slag om de arm maar een echte aanbeveling. Ze beschermen de steen op twee manieren.
- Geen directe hitte. Een echte vlam verwarmt de binnenkant van de holling veel sterker dan de buitenkant. Die ongelijke uitzetting geeft spanning in een steen die toch al zacht is.
- Geen roetvorming. Een vlam zet een donkere aanslag af aan de binnenwand. En omdat je die niet met water mag wegpoetsen, blijft roet in een poreuze steen zichtbaar.
Er is nog een prettig bijeffect: met een elektrisch lichtje vervalt het hele kaarsvetprobleem. Geen restjes wax in de holling, geen gepeuter om ze eruit te krijgen, en je kunt het licht gerust laten branden terwijl je de kamer uit loopt.
Kies een lichtje met een warme kleurtemperatuur. Koelwit licht maakt bruin alabaster grauw en haalt precies de amberkleurige gloed weg waar je het voor koopt.
Regel 3: behandel het als glas of keramiek
Alabaster kan breken bij vallen of harde stoten. Een paar praktische gewoontes schelen veel:
- Zet het op een stabiele, vlakke ondergrond, niet op een randje, een wiebelende sokkel of een smalle vensterbank.
- Houd het uit drukke doorloopplekken en buiten bereik van kinderen en katten.
- Til het op met twee handen om de body, niet aan de bovenrand. Die rand is het dunste deel.
- Schuif het niet over een tafelblad. Zandkorrels eronder krassen zowel het blad als de steen. Optillen dus.
- Bewaar het in de winter niet vlak naast een radiator of open haard. Grote temperatuurwisselingen zijn onnodige belasting.
Gebruik je het op een houten of gelakt meubel, dan is een viltje of een lapje eronder geen overbodige luxe. Dat beschermt allebei de oppervlakken.
Waar je het beter niet neerzet
Omdat de steen vocht opneemt, zijn permanent vochtige plekken geen goed idee. Denk aan een plank vlak boven de douche, direct naast de gootsteen of op een vensterbank waar condens op staat. In een badkamer kan het prima, maar dan buiten de directe spatzone en met wat ventilatie.
Er zit toch een vlek op. En nu?
Begin altijd droog. Stof en losse aanslag gaan er met een droge doek of zachte kwast meestal gewoon af. Zit het dieper, dan is eerlijk gezegd de kans klein dat je het er nog uit krijgt, want juist omdat je geen water en geen oplosmiddelen kunt gebruiken zijn de opties beperkt.
Dat klinkt vervelender dan het is. In de praktijk gaat het bijna altijd mis door één van twee dingen: een echte kaars die roet afzette, of een schoonmaakpoging met water. Voorkom die twee en er valt weinig te repareren. Twijfel je over een specifiek geval, stel je vraag dan gerust via onze veelgestelde vragen.
Natuurlijke variatie is geen beschadiging
Zie je kleine kleurverschillen, aders, wolkjes of een iets andere structuur dan op de foto? Dat is geen fout maar het bewijs dat je een uniek, handgemaakt natuurproduct in huis hebt. Elk stuk komt uit een eigen deel van een blok, met een eigen opbouw van afzettingslagen.
Goed om te weten: bruin varieert meer dan wit. Binnen de categorie bruin zit alles van licht honingkleurig tot diep koper. Meer daarover in wit of bruin alabaster: zo kies je de juiste kleur.
Geldt dit ook voor de Alabaster Bowl?
Ja, met één nuance. De Alabaster Bowl is een decoratieve schaal en geen waxinelichthouder, dus het hele hittevraagstuk speelt daar niet. De rest geldt onverkort: geen water, droge doek, stabiele ondergrond. Gebruik hem voor droge dingen zoals sleutels, sieraden of droogbloemen, en niet voor fruit of iets vochtigs.
In het kort
- Geen water. Alleen een droge doek, en een zachte kwast voor de binnenkant.
- Geen zeep, azijn, citroen, olie of was. Nooit in de vaatwasser.
- Elektrische waxinelichtjes met een warme kleurtemperatuur.
- Stabiele ondergrond, optillen met twee handen, niet schuiven.
- Niet op permanent vochtige plekken of pal naast een warmtebron.
- Kleurverschil en adering zijn het product, geen defect.
Doe je dit, dan gaat alabaster generaties mee. Het is tenslotte steen die er miljoenen jaren over deed om te ontstaan. Benieuwd naar de collectie? Begin bij de ronde alabaster waxinelichthouder of bekijk alle modellen.